Startpagina › Opbouw van tapes

De opbouw van tapes – kleine technische wondertjes

Laag voor laag naar de perfecte band.

Inhoudsopgave:

De keuze van de juiste tape hangt sterk af van de geplande werkzaamheden en de omstandigheden op de plaats van gebruik. Wie bijvoorbeeld thuis het behang wil afplakken voor schilderwerk, doet er goed aan schilderstape te gebruiken, dat gemakkelijk van de rol kan worden afgerukt en weer goed van de ondergrond loskomt. Een sterke Textiltape met een hoge kleefkracht zou hier niet geschikt zijn en zou het behang beschadigen.

De gelaagde opbouw van een tape en de verschillende materialen die in de lagen zijn verwerkt, spelen een grote rol bij de mechanische, elektrische en chemische eigenschappen van de tape. Maar wat zijn dat voor lagen en materialen en hoe dragen deze precies bij aan de kwaliteit en de specifieke prestaties van een tape? Hier gaan we hieronder nader op in.

Hoe is tape opgebouwd?

A tape is opgebouwd volgens het sandwichprincipe en bestaat meestal uit meerdere op elkaar afgestemde lagen.

Tot de typische opbouw van een tape behoren de drager en de kleefmassa, evenals – afhankelijk van de uitvoering – een hechtingsbevorderaar (primer), een scheidingslaag (release coat) of een scheidingsmateriaal (liner) bij dubbelzijdige zelfklevende tapes. Welke materialen voor de afzonderlijke lagen worden gebruikt, is bepalend voor de eigenschappen en het latere toepassingsgebied van de tape.

Enkelzijdig of dubbelzijdig: wat is het verschil?

Bij enkelzijdige tapes (zie de bovenstaande afbeelding) bevindt de lijmlaag zich slechts aan één kant van de drager. Dit is bijvoorbeeld typisch voor schilders- en afplaktapes, die u kent van het behangen en schilderen.

Dubbelzijdige zelfklevende tapes zijn daarentegen aan beide zijden voorzien van een kleeflaag en kunnen daardoor twee materialen met elkaar aansluiten zonder dat de tape daartussen zichtbaar hoeft te zijn. Een typisch toepassingsgebied is bijvoorbeeld het verplaatsen van tapijt. Maar u kunt met de dubbelzijdige tape ook prima spiegels in de badkamer, de slaapkamer of in de hal bevestigen.

Opbouw van tape: de lagen in detail uitgelegd

Laten we eens goed kijken naar de binnenkant van een tape.

Scheidingslaag en scheidingsmateriaal – zodat de band gemakkelijk afrolt

Bij enkelzijdige tapes bevindt zich aan de bovenkant van de drager een scheidingslaag in de vorm van een scheidingscoating of een coating op de achterzijde (vakterm: release coat). Dit kun je je voorstellen als een antikleeflaag die voorkomt dat de kleefmassa aan de achterkant van de onderliggende laag blijft kleven. Met andere woorden: de scheidingslaag zorgt ervoor dat de tape gemakkelijk en gecontroleerd van de rol kan worden afgerold.

Bij dubbelzijdige zelfklevende tapes zorgt een apart scheidingsmateriaal, ook wel ‘liner’ genoemd, voor de nodige scheiding. Dit bestaat meestal uit gesiliconiseerd papier (scheidingspapier) of een met siliconen gecoate folie. Door de lage oppervlakte-energie heeft de siliconenlaag een sterk afstotende werking en voorkomt deze dat de kleefmassa permanent aan de liner blijft kleven.

Drager en primer: basis voor de lijm

Achter de scheidingslaag bevindt zich de drager. Dit is de laag van de tape waarop de lijm wordt aangebracht. De keuze van het juiste materiaal is daarbij cruciaal, want de drager bepaalt onder andere hoe scheurvast, rekbaar, flexibel of slijtvast de tape is. Het dragermateriaal bepaalt dus ook voor welke toepassingen de tape geschikt is.

De lijmmassa kan niet altijd rechtstreeks op de drager van de tape worden aangebracht. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de dragerlaag bestaat uit onbehandelde PE-folie (de afkorting PE staat voor de kunststof polyethyleen). Op dit oppervlak hechten veel lijmen simpelweg niet. Afhankelijk van het lijmsysteem moet daarom een zogenaamde primer als hechtverbeteraar op de drager worden aangebracht. De primer zorgt ervoor dat de lijm en de drager een stabiele, stevige verbinding aangaan. Alleen zo kan de tape tijdens het gebruik goed functioneren.

Overigens: niet elke tape heeft een drager nodig. Een uitzondering hierop vormen de zogenaamde transfertapes, waarbij een dragerloze kleefmassa op een scheidingsmateriaal (liner) is aangebracht.

Welke eigenschappen hebben de verschillende Dragers?

Drageralgroep	Drager	Eigenschappen	Toepassingsgebieden
Papier	Platte crêpe	Weinig rek Soepel Afhankelijk van de impregnering goede water-, vocht- en UV-bestendigheid	Voor allerlei werkzaamheden om te afdekken en af te plakken
	Hoogkrepp	Zeer rekbaar	Voor het afplakken van scherpe bochten, rondingen enz.
	Speciaal papier: Washi	Zeer dun en soepel Weerkaatst weinig Goede scheurbestendigheid Afhankelijk van de impregnering goede water-, vocht- en UV-bestendigheid	Voor het verkrijgen van uiterst scherpe kleurranden op gladde en licht ruwe ondergronden
mesh	rayon, katoen, polyamide of glasvezels; gecoat of ongecoat	Afhankelijk van het gebruikte weefsel, de dikte en de maaswijdte: zeer goede scheurbestendigheid en met de hand afscheurbaar Bij een bestaande PE-coating goede bestendigheid tegen water, olie, mechanische beschadiging en vele chemische invloeden Bij gebruik van een UV-filter zeer goede UV-bestendigheid Als Gaffer’s Tape met een niet-reflecterende PE-coating	Voor het afplakken op korte of langere termijn bij een groot aantal werkzaamheden, zoals pleister- en stucwerk Voor het waterdicht afdichten van containers Voor het afplakken bij zandstraalwerkzaamheden Voor een breed scala aan reparatie- en constructiewerkzaamheden in de industrie en de ambachtelijke sector Voor de afdichting van folies tijdens de asbestverwijdering Voor het bundelen, bevestigen enz.
Folies	PVC	In originele staat hard Bestand tegen water, niet al te sterke zuren, logen, alcohol, oliën, benzine en zout water Benzeen, sommige oplosmiddelen of sterkere zuren (zoals bijvoorbeeld geconcentreerd zoutzuur) kunnen PVC aantasten Goede temperatuurstabiliteit Door de vele chloormoleculen is PVC moeilijk ontvlambaar	Voor het afplakken op langere termijn bij diverse werkzaamheden, zoals pleister- en stucwerk Gebruik op verweerde PVC-ondergronden mag alleen plaatsvinden na een voorafgaande proefverlijming PVC-folie wordt ook gebruikt voor de productie van verpakkingstapes, markeringstapes enz.
	PE	In ongekleurde toestand melkachtig wit en van nature elastisch Bestand tegen water, oplosmiddelen, zuren en basen Bestand tegen hoge en lage temperaturen	Voor het afplakken op langere termijn bij diverse werkzaamheden, zoals pleister- en stucwerk Zeer geschikt voor gebruik op kunststofondergronden zoals PVC en , aangezien PE weekmakervrij en oplosmiddelbestendig is Ook zeer geschikt voor gebruik bij lagere temperaturen
	PP	Heeft een goede treksterkte en een harder oppervlak dan bijvoorbeeld PE Bestand tegen zwakke zuren en basen, vetten en veel organische oplosmiddelen Kan bij hogere temperaturen door sommige oplosmiddelen worden aangetast Langdurige blootstelling aan zonlicht en lage temperaturen kunnen PP broos maken PP kan worden versterkt met glasvezels, waardoor de mechanische eigenschappen, zoals treksterkte enz., aanzienlijk worden verbeterd. Deze PP-band staat bekend als filamentband	PP-folie wordt voornamelijk gebruikt voor de productie van verpakkingstapes

De lijm – hechtkracht voor de tape

Hoe goed een tape hecht, hangt grotendeels af van het samenspel tussen adhesie en cohesie. Laten we deze twee begrippen eens nader bekijken.

Wat is adhesie?

Adhesie beschrijft de aantrekkingskracht tussen moleculen van verschillende aard, oftewel, eenvoudig gezegd: hoe goed hecht de lijm aan het gewenste oppervlak? Bij een zeer hoge adhesie hecht de lijm stevig aan het oppervlak en is deze nauwelijks los te maken. Een zeer lage hechting leidt daarentegen ertoe dat de tape geen houvast vindt en zich heel gemakkelijk losmaakt.

En wat verstaat men onder cohesie?

Deze term beschrijft de aantrekkingskracht tussen moleculen van hetzelfde type. Het gaat hier om de vraag hoe goed een lijmmassa in zichzelf bij elkaar blijft. Bij een hoge cohesie heeft de lijm een hoge interne sterkte en blijft hij ook onder belasting goed bij elkaar. Bij een lage cohesie is deze interne samenhang zwakker en kan de lijm gemakkelijker vervormen of uit elkaar vallen.

Beide krachten werken samen

De juiste balans tussen hechting en cohesie hangt altijd af van de betreffende toepassing en de aard van de ondergrond.
Voor permanente bevestigingen, bijvoorbeeld bij het verplaatsen van plinten, kan een hoge hechting een voordeel zijn. Bij korte afdekwerkzaamheden – bijvoorbeeld bij het schilderen van muren – is een te sterke hechting ongewenst, omdat de tape bij het verwijderen de ondergrond zou kunnen beschadigen. Bij een te lage cohesie kan de kleefmassa bij het verwijderen uit elkaar vallen, waardoor er resten op de ondergrond achterblijven.

De wisselwerkingen tussen lijmen, ondergronden en omgevingsfactoren (bijv. temperaturen, UV-straling) zijn zeer complex, aangezien er een groot aantal combinatiemogelijkheden bestaat. Om optimale resultaten te bereiken, wordt daarom bij alle werkzaamheden ten zeerste aangeraden om vooraf een proefverlijming uit te voeren.

Soorten kleefstoffen en hun eigenschappen

Kleefstof	Samenstelling	Eigenschappen	Toepassingsvoorbeelden
Natuurlijk rubber	Bestaat uit gemalen natuurrubber dat wordt opgelost in oplosmiddelen	Hoge aanvankelijke hechtkracht Geringere toename van de hechtkracht naarmate de hechtduur toeneemt Hoge afschuifsterkte/cohesie Lagere temperatuur- en verouderingsbestendigheid Geringe UV-bestendigheid	Voor gebruik op korte en middellange termijn
Synthetisch rubber	Synthetisch vervaardigd door de polymerisatie van verschillende monomeren	De eigenschappen zijn sterk afhankelijk van de gebruikte monomeren en additieven. In het algemeen: Hoge aanvankelijke hechtkracht Geringere toename van de hechtkracht naarmate de hechtduur toeneemt Minder goed bestand tegen temperatuur en veroudering	Voor kort gebruik
Acrylaat	Bestaan uit gepolymeriseerde acrylester-monomeren, die worden vermengd met kunstharsen en opgelost in water of oplosmiddelen	De hechtkracht neemt toe naarmate de hechtduur toeneemt Hoge temperatuur- en verouderingsbestendigheid Hoge weerstand tegen UV-straling en oxidatie	Voor toepassingen op korte tot middellange termijn ook buitenshuis
Hotmelt	Bestaat uit kunstharsen die bij temperaturen van 130 °C tot 180 °C worden gesmolten. De hieruit ontstane massa behoudt ook na afkoeling een hoge kleverigheid en hechtkracht	Zeer goede hechtkracht bij normale temperaturen Beperkte temperatuurbestendigheid Geringe UV- en verouderingsbestendigheid Gebrek aan bestendigheid tegen weekmakers, tenzij geschikte additieven worden toegevoegd	Alleen voor kort gebruik. Een restloze verwijdering kan al na korte tijd (binnen enkele uren) niet meer worden gegarandeerd

Hoe beïnvloedt de structuur de eigenschappen van een tape?

De eigenschappen van een tape hangen in belangrijke mate af van de wisselwerking tussen de afzonderlijke lagen. Zo bepaalt de Drager bijvoorbeeld hoe flexibel, rekbaar of scheurvast de tape is. De gebruikte kleefmassa bepaalt op haar beurt hoe sterk en duurzaam de tape aan een ondergrond hecht en hoe deze reageert op externe invloeden zoals temperatuur, UV-straling of vocht.

Pas de juiste combinatie van de afzonderlijke onderdelen maakt van een tape een product voor een specifiek gebruiksdoel. Schilderband moet bijvoorbeeld goed tegen het behang aanliggen en na het werk zo mogelijk zonder resten kunnen worden verwijderd. Bij Montagetape daarentegen staan een duurzaam sterke verbinding en een lange levensduur centraal. De opbouw van de plakband is daarom altijd afgestemd op de eisen van de betreffende toepassing.

Technische eigenschappen van Kip®-tapes

Of een tape geschikt is voor een bepaalde toepassing, kan worden beoordeeld aan de hand van verschillende technische eigenschappen. Hiertoe behoren onder andere de kleefkracht, de temperatuurbestendigheid en de mogelijke gebruiksduur binnen en buiten. Hieronder leggen we uit wat er achter deze gegevens schuilgaat.

Gebruiksduur binnen: geeft aan hoe lang een tape binnenshuis kan blijven vastzetten voordat het wordt overschilderd, zonder dat er bij het verwijderen resten achterblijven.

Gebruiksduur buitenshuis: geeft aan hoe lang een tape buitenshuis kan blijven vastzetten voordat er geschilderd wordt, zonder dat er bij het verwijderen resten achterblijven.

Hechtkracht (staal) in Newton per 10 millimeter:Deze waarde geeft aan welke kracht nodig is om een 10 millimeter brede tape van een gepolijste staalplaat af te trekken. De meting vindt plaats met een vastgestelde snelheid onder een hoek van 180 graden.

Temperatuurbestendigheid: Geeft aan welke temperaturen een reeds aangebracht tape kortstondig kan weerstaan zonder beschadigd te raken of lijmresten achter te laten. De op een tape aangegeven temperatuurbestendigheid heeft betrekking op een periode van maximaal 60 minuten.

De technische kenmerken maken het daarmee mogelijk om te meten hoe de samenstelling van een tape van invloed is op de eigenschappen en toepassingsmogelijkheden ervan.

VEELGESTELDE VRAGEN

Welke soorten tapes zijn er?

Tapes kunnen worden onderscheiden op basis van hun samenstelling, het gebruikte Drager en hun toepassingsdoel. Hieronder vallen bijvoorbeeld enkel- en dubbelzijdige zelfklevende tapes, evenals schilders-, mesh-, verpakkings- en montage tapes. Welke variant waarvoor geschikt is, hangt vooral af van de ondergrond, de gewenste hechting en de omstandigheden op de plaats van gebruik.

Hoe lang gaan tapes mee?

Hoe lang een tape betrouwbaar blijft, hangt af van de constructie, de gebruikte materialen en de gebruiksomstandigheden. Factoren zoals temperatuur, UV-straling, vochtigheid en de ondergrond spelen hierbij een rol.

Wat is montagetape?

Montagetape is een sterk hechtende, meestal dubbelzijdige tape voor het bevestigen van voorwerpen aan muren, vloeren of andere ondergronden. Afhankelijk van het type is het bijvoorbeeld geschikt voor het bevestigen van borden, haken, spiegels, brievenbussen of andere voorwerpen. Welke tape voor welk doel geschikt is, hangt onder andere af van de ondergrond, het gewicht en de gebruiksomstandigheden.

Wat moet je doen als de tape niet blijft plakken?

Als een tape niet goed blijft plakken, moet eerst de ondergrond en de gebruiksomstandigheden worden gecontroleerd. Stof, vet of vocht kunnen de hechting nadelig beïnvloeden en moeten daarom worden verwijderd. De tape zelf moet natuurlijk ook geschikt zijn voor de betreffende ondergrond en het beoogde gebruik. Bij twijfel is het raadzaam om vóór het daadwerkelijke gebruik een proefbevestiging uit te voeren op een onopvallende plek.

Wat betekent 'tack' bij tapes?

Tack verwijst naar de aanvankelijke hechting van een kleefstof. Deze waarde geeft aan hoe snel een tape al bij licht contact op een oppervlak hecht, voordat het stevig wordt aangedrukt. Tack is daarbij niet hetzelfde als de eigenlijke kleefkracht.